Krynki
| Krynki | |
 Kościół św. Anny | |
| Herb | |
 | |
| Informacje | |
| Państwo | Polska |
| Region | Województwo podlaskie |
| Nr kierunkowy | (+48) 85 |
| Kod pocztowy | 16-120 |
| Strona internetowa | |
Krynki – niewielkie miasto w województwie podlaskim, na wschodnim skraju Puszczy Knyszyńskiej, około 50 km od Białegostoku i kilka kilometrów od granicy z Białorusią. Jest interesującym celem dla osób zainteresowanych wielokulturowym dziedzictwem Podlasia. Zachowały się tutaj świątynie katolicka i prawosławna, trzy obiekty dawnej kultury żydowskiej, rozległy kirkut oraz charakterystyczny XVIII-wieczny układ urbanistyczny z dwunastoma ulicami wybiegającymi promieniście z dawnego rynku.
Krynki są również dobrym punktem wypadowym do Kruszynian, Poczopka i wschodniej części Puszczy Knyszyńskiej.
Charakterystyka
Początki Krynek sięgają co najmniej pierwszej połowy XV wieku. Przy ważnym trakcie prowadzącym z Krakowa przez Grodno do Wilna znajdował się tutaj książęcy, a później królewski dwór. W 1509 roku Zygmunt I Stary nadał miejscowości herb, a w 1569 roku Zygmunt II August nadał Krynkom magdeburskie prawa miejskie.
Najbardziej charakterystyczny element miasta powstał w drugiej połowie XVIII wieku podczas reform dóbr królewskich przeprowadzanych przez Antoniego Tyzenhauza. Miasto przebudowano wokół sześciobocznego rynku, z którego promieniście wyprowadzono dwanaście ulic. Układ ten zachował się do dziś i jest jednym z najbardziej nietypowych historycznych układów urbanistycznych w Polsce.
W XIX wieku Krynki rozwinęły się jako ośrodek przemysłu skórzanego i włókienniczego. Bardzo dużą część ludności stanowili Żydzi – przed I wojną światową byli zdecydowaną większością mieszkańców. Pamiątkami po tej społeczności są synagogi, ruiny Wielkiej Synagogi i jeden z największych zachowanych cmentarzy żydowskich na Podlasiu.
W 1950 roku Krynki utraciły prawa miejskie, które odzyskały 1 stycznia 2009 roku.
Dojazd
Pociągiem
Krynki nie mają stacji kolejowej. Najbardziej praktyczna stacja znajduje się w Sokółce, około 25 km od Krynek. Z Sokółki można kontynuować podróż autobusem przez Szudziałowo do Krynek.
Alternatywą jest dojazd koleją do Białegostoku i dalsza podróż autobusem.
Autobusem
Z Białegostoku kursuje bezpośredni autobus przez Nowodworce i Supraśl. W dni robocze połączenie jest nastawione głównie na dojazdy mieszkańców – rano autobus jedzie z Krynek do Białegostoku, a po południu w przeciwnym kierunku. Dodatkowa para kursów funkcjonuje w niedzielę.
Z Sokółki w dni robocze kursują cztery pary autobusów przez Szudziałowo. Część kursów kontynuuje jazdę do Kruszynian.
Sezonowa Turystyczna Ósemka z Białegostoku nie wjeżdża do samych Krynek. Jej pętla wschodnia kursuje przez Supraśl, Kopną Górę i Poczopek do Kruszynian, dlatego może być wykorzystana do zwiedzania okolicy w połączeniu z rowerem lub innym transportem.
Samochodem
Krynki leżą na skrzyżowaniu dwóch dróg wojewódzkich:
- DW676 – z Białegostoku przez Supraśl, Kopną Górę i Poczopek;
- DW674 – z Sokółki przez Szudziałowo.
Trasa z Białegostoku przez Supraśl jest atrakcyjna krajobrazowo i prowadzi przez znaczną część Puszczy Knyszyńskiej. Po drodze można odwiedzić arboretum i zagrodę żubrów w Kopnej Górze oraz Silvarium w Poczopku.
Rowerem
Krynki dobrze nadają się jako punkt wycieczek rowerowych po wschodniej części Puszczy Knyszyńskiej. Można je włączyć w trasę Supraśl – Kopna Góra – Poczopek – Krynki – Kruszyniany.
Główna trasa Green Velo omija centrum Krynek, ale przez okolicę prowadzą warianty i lokalne szlaki pozwalające łatwo włączyć miasto do dłuższej wycieczki.
Transport
Centrum Krynek jest niewielkie i wszystkie główne zabytki można zwiedzić pieszo. Od Placu Jagiellońskiego do cerkwi, Synagogi Kaukaskiej i ruin Wielkiej Synagogi jest najwyżej kilkaset metrów.
Nieco dalej znajduje się cmentarz żydowski oraz prawosławny cmentarz z kaplicą św. Antoniego. Do Kruszynian, Poczopka i innych atrakcji gminy najlepiej dojechać rowerem lub samochodem.
Warto zobaczyć
Dziedzictwo żydowskie
Przed II wojną światową społeczność żydowska stanowiła większość ludności Krynek. W mieście działały liczne domy modlitwy, szkoły religijne i organizacje społeczne. Do dziś zachowały się trzy obiekty synagogalne oraz rozległy cmentarz.
Pozostałe zabytki
- Drewniana zabudowa – w bocznych ulicach i zaułkach nadal zachowało się sporo starych drewnianych domów z gankami, werandami i zabudowaniami gospodarczymi. Szczególnie interesujące są okolice ulic Nowej, Kościelnej i niewielkich zaułków odchodzących od centrum.
Aktywny wypoczynek
Spacer po mieście
Najważniejsze zabytki można połączyć w pieszą pętlę długości kilku kilometrów:
Plac Jagielloński → Synagoga Kaukaska → cerkiew → Wielka Synagoga → synagoga przy ul. Czystej → kościół św. Anny → Plac Jagielloński.
Do trasy można dołączyć cmentarz żydowski i prawosławną kaplicę św. Antoniego.
Rower
Krynki są dobrym węzłem tras rowerowych prowadzących przez wschodnią część Puszczy Knyszyńskiej.
Popularny wariant wycieczki prowadzi: Supraśl – Kopna Góra – Poczopek – Krynki – Kruszyniany.
Możliwa jest także trasa w kierunku Sokółki przez Szudziałowo oraz wycieczki lokalnymi drogami w stronę Jurowlan i okolicznych wsi.
Część tras prowadzi drogami szutrowymi, brukowanymi i leśnymi. Najbardziej uniwersalny będzie rower trekkingowy, gravelowy lub górski.
Zakupy
Podstawowe sklepy spożywcze i niewielkie punkty handlowe znajdują się przede wszystkim w rejonie Placu Jagiellońskiego i głównych ulic.
Na dłuższą wycieczkę do Puszczy Knyszyńskiej lub w stronę Kruszynian warto uzupełnić zapas wody i prowiantu jeszcze w Krynkach.
Gastronomia
Położenie niedaleko Kruszynian sprawia, że wizytę w Krynkach można łatwo połączyć z obiadem w restauracji serwującej kuchnię tatarską.
Noclegi
Baza noclegowa w samych Krynkach jest niewielka i składa się głównie z kwater prywatnych oraz agroturystyki.
Więcej gospodarstw agroturystycznych działa w okolicznych wsiach oraz w Kruszynianach.
Informacja turystyczna
Bezpieczeństwo
Krynki leżą w bezpośrednim sąsiedztwie granicy polsko-białoruskiej. Samo miasto i główne atrakcje turystyczne są normalnie dostępne, jednak w pasie przygranicznym mogą być okresowo wprowadzane ograniczenia dotyczące dostępu do wybranych dróg i terenów.
Przed wycieczką pieszą lub rowerową w kierunku granicy należy sprawdzić aktualne komunikaty Straży Granicznej i stosować się do znaków w terenie. Nie należy próbować docierać do bariery granicznej przez las lub drogi objęte zakazem.
W lasach występują kleszcze, a część dróg po intensywnych opadach może być błotnista. Na dłuższe wycieczki warto pobrać mapę offline.
Najbliższe okolice
- Kruszyniany – około 10 km na południe; jeden z najważniejszych ośrodków Tatarów polskich, z drewnianym meczetem, mizarem i kuchnią tatarską.
- Poczopek – Silvarium, rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki.
- Puszcza Knyszyńska – lasy, rezerwaty oraz szlaki piesze i rowerowe rozpoczynające się praktycznie na obrzeżach miasta.
- Kopna Góra – arboretum, zagroda pokazowa żubrów i rezerwat Woronicza.
- Jurowlany – wieś na północ od Krynek z dwiema zabytkowymi cerkwiami prawosławnymi.
- Sokółka – około 25 km; główny węzeł kolejowy i autobusowy dla północnej części powiatu.
- Supraśl – około 30 km drogą przez Puszczę Knyszyńską; uzdrowisko, monaster i Muzeum Ikon.
- Białystok – około 50 km; główny ośrodek komunikacyjny regionu.
 |
- Has map markers
- Województwo podlaskie