Ujazd (województwo opolskie)

Ujazd
Zamek biskupów wrocławskich w Ujeździe
Herb
Informacje
Państwo Polska
Region Powiat strzelecki
Powierzchnia 14,75 km²
Ludność 1818 (2014r.)
Nr kierunkowy +48 77
Kod pocztowy 47-143
Strona internetowa

Ujazd – miasto w Polsce, w województwie opolskim, powiecie strzeleckim. Siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Ujazd.

Historia

Ujazd otrzymał prawa miejskie 25 maja 1223. Do 1525 był własnością biskupów wrocławskich. Miasto do XVII wieku było w regionie silnym ośrodkiem rzemieślniczym oraz handlowym. Od XVII wieku, na skutek wojen, nastąpił powolny upadek miasta. Taka sytuacja miała miejsce do 1. poł. XIX wieku, kiedy to oddano do użytku Kanał Kłodnicki, łączący Górny Śląsk poprzez Odrę z Prusami. Znaczenie gospodarcze kanału zmalało znacznie po wybudowaniu linii kolejowej z Wrocławia do Gliwic. Niestety wybudowana w latach 1840-1845 kolej ominęła Ujazd, co spowodowało kolejny regres gospodarczy miasta.

W wyniku działań wojennych podczas II wojny światowej Ujazd był zniszczony w ok. 70%.

Dojazd

Pociągiem

Najbliższa stacja kolejowa PKP to Rudziniec Gliwicki, znajduje się w Rudzińcu, ok. 6,5 km od Ujazdu.

Samochodem

Autostradą A4, następnie zjazd na węźle Łany na drogę krajową nr 40 w kierunku Kędzierzyna-Koźle.

Autobusem

Ujazd posiada połączenie autobusami PKS w kierunkach: Kędzierzyn Koźle, Strzelce Opolskie, Sławięcice (przystanek "Hermes").

Warto zobaczyć

Zabudowa wschodniej pierzei rynku
Kościół parafialny św. Andrzeja
Taras widokowy w ruinach zamku
Kościół pątniczy Nawiedzenia NMP

Rynek i spichlerz

W centrum miejscowości znajduje się rynek (plac 1 Maja) otoczony współczesną zabudową. Stojąc na rynku warto zwrócić uwagę na jego północno-wschodni narożnik, przy którym znajduje się zabytkowy spichlerz z XVIII wieku.

Kościół parafialny

Idąc z rynku na północ ulicą Strzelecką dochodzimy do zabytkowego kościoła parafialnego św. Andrzeja (dojście 4 min, ok 200 m.).

Początki kościoła sięgają czasów lokacji miasta (1223). Wybudowana początkowo jako dwuwieżowy kościół romański, przebudowany w XV wieku w stylu gotyckim, następnie w XVII wieku.

Na terenie kościelnym znajdują się dwie zabytkowe figury kamienne: św. Józefa, kamienna z 1749, dzieło Johana Melchiora Oesterreicha oraz druga rzeźba przedstawiająca św. Jana Nepomucena, kamienna z XVIII wieku.

Ruiny zamku

Zaraz przy kościele, po jego zachodniej stronie są ruiny zamku biskupów wrocławskich. Zachowany w formie stałej ruiny obiekt obecnie po pracach konserwatorskich, dostępny do zwiedzania.

Początki zamku sięgają XII wieku kiedy to Ujazd przynależał do posiadłości biskupstwa wrocławskiego. W kolejnych stuleciach był własnością Piastów opolskich (1428-1524) a następnie rodów szlacheckich i magnackich. Zniszczony w czasie II wojny światowej, po 1945 stał się własnością Skarbu Państwa. W 2015 ruiny zrewitalizowano a na piętrze wykonano taras widokowy.

Studzionka

Ulicą R. Traugutta w kierunku wschodnim dochodzimy do kościoła pątniczego (spacer 6 min, ok. 450 m). Miejsce to określane jest potocznie Studzionka. To znane miejsce kultu maryjnego w tej części Śląska, odpust w Studzionce odbywa się w pierwszą niedzielę lipca.

Kościół Nawiedzenia NMP wybudowany został w latach 1858-1861 w miejsce wcześniejszej drewnianej kaplicy. Wybudowany w stylu neogotyckim, posiada również neogotyckie wyposażenie. We wnętrzu wart zwrócić uwagę na witraż "Nawiedzenie Maryi". Przy kościele znajduje się krzyż kamienny z 1885. W pobliżu, w kapliczce, znajduje się źródełko uznawane za cudowne, od którego Studzionka wzięła swoją nazwę.

Kanał Gliwicki

W latach 1792-1812 wybudowano Kanał Kłodnicki, którym transportowano w kierunku Odry żeliwo z Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach, węgiel z kopalń w Zabrzu i Chorzowie (przez połączenie z Główną Kluczową Sztolnią Dziedziczną) oraz żelaza. Kanał stracił na znaczeniu po wybudowaniu linii kolejowej łączącej Wrocław i Gliwice. W latach1935-1939 wybudowano, częściowo po śladzie Kanału Kłodnickiego, nowy kanał, obecnie zwany Kanałem Gliwickim. Po kanale obecnie prowadzone są rejsy wycieczkowe, gdzie szczególną atrakcją jest przepływanie przez śluzy. Początek rejsu z Mariny Gliwickiej. Dojście do kanału pieszo z rynku (plac 1 Maja) ulicą 3 Maja ok. 20 min (1,4 km).

Aktywny wypoczynek

Przez Ujazd prowadzą trasy rowerowe:

  • trasa rowerowa 1 (Ujazd, Zimna Wódka, Klucz, Olszowa, Stary Ujazd),
  • trasa rowerowa 2 (Ujazd, Jaryszów, Nogowczyce, Balcarzowice, Sierowniowice),
  • trasa rowerowa 3 (Ujazd, Kędzierzyn-Koźle-Sławięcice),
  • trasa rowerowa 4 (Ujazd, Niezdrowice, Rudziniec, Pławniowice),
  • trasa rowerowa 5 (Ujazd).

Zakupy

Przy rynku (plac 1 Maja) znajduje się kilka sklepów spożywczych i przemysłowych, a także urząd Poczty Polskiej.

Wyżywienie

  • pizzeria, pl. 1 Maja 7 (Rynek)
  • Smażalnia Ryb, ul. Traugutta 57A

Zdrowie

Przychodnia lekarska - poradnia ogólna, ul. A. Mickiewicza 3

Gdzie dalej

  • Śluza Rudziniec - 6 km
  • kościół drewniany św. Michała Archanioła w Rudzińcu - 8 km
  • pałac w Pławniowicach - 10 km
  • Góra Świętej Anny - 20 km