Toszek

Toszek
Rynek w Toszku
Herb
Informacje
Państwo Polska
Region województwo śląskie
Powierzchnia 9,74 km²
Ludność 3489 (2024 r.)
Nr kierunkowy +48 32
Kod pocztowy 44-180
Strona internetowa

Toszek - miasto w Polsce, położone w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek.

Charakterystyka

Historia

Toszek założony został prawdopodobnie około 1163 roku przez Bolesława Wysokiego. Prawa miejskie otrzymał w 1235 r. W latach 1303-1328 był stolicą księstwa toszeckiego. Niszczony przez pożary w 1677, 1811, 1833.

W 1945 r. na terenie miasta istniał obóz NKWD.

Dojazd

Pociągiem

Przez Toszek przebiega linia kolejowa 132 Wrocław Główny - Bytom.

Stacja kolejowa znajduje się ok. 1,8 km od rynku.

Samochodem

Dogodny dojazd od strony Wrocławia i Bytomia drogą krajową nr 94.

Od strony południowej - zjazd z autostrady A4 (węzeł Łany) na drogę krajową nr 40 i dalej drogą wojewódzką nr 907.

Autobusem

Toszek posiada połączenie autobusowe z Pyskowicami (linia GZM nr 207).

Warto zobaczyć

Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem
Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej
kaplica cmentarna - kościół św. Barbary

Rynek

W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych.

Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru.

Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17).

Zamek

Położony na Wzgórzu Zamkowym. Pierwsza warownia powstała w tym miejscu prawdopodobnie w XI w. Zniszczona w czasie wojen husyckich, odbudowana w XV wieku jako siedziba Przemysła toszeckiego, księcia z Piastów oświęcimskich. Następnie własność książąt opolskich, potem przedstawicieli możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów.

Obecnie w wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych, umieszczona w niej jest stała wystawa dotycząca historii miasta oraz wystawy czasowe.

Kościół parafialny

Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego.

Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1).

Kościół św. Barbary obecnie kaplica cmentarna

Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku.

Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21

Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu.

Imprezy

Brewerie Toszeckie

To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej.

Festiwal Krepla

Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego.

Aktywny wypoczynek

Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne:

  • szlak turystyczny niebieski – Szlak Powstańców Śląskich
  • szlak turystyczny żółty – Szlak Okrężny Wokół Gliwic
  • Droga św. Jakuba Via Regia

W mieście jest nowoczesna hala sportowa z pełnym zapleczem, dostępna dla chętnych (ul. Wilkowicka 2).

Zakupy

  • sklep spożywczy Delikatesy, ul. Rynek 19
  • Delikatesy-Centrum, ul. Wiejska
  • plac targowy, ul. Wilkowicka - targ w każdy czwartek od godz. 6.00

Wyżywienie

  • HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13
  • Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21
  • Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4
  • Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5

Noclegi

  • HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13
  • Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5

oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy.

Zdrowie

  • Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1
  • Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26
  • Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5

Gdzie dalej

  • drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km
  • drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km
  • pałac w Pławniowicach - 12 km