Stogi (województwo pomorskie)
| Stogi | |
 | |
| Informacje | |
| Państwo | Polska |
| Region | województwo pomorskie |
| Ludność | 369 |
| Nr kierunkowy | (+48) 55 |
| Kod pocztowy | 82-200 |
Stogi (dawniej Hejbudy, niem. Heubuden) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Malbork na obszarze Wielkich Żuław Malborskich.
Charakterystyka
Historia
W okresie państwa zakonu krzyżackiego okolice dzisiejszych Stogów, wykorzystywano jako pastwiska dla koni. W XV wieku miejscowość wzmiankowano pod nazwą Heubuden, która prawdopodobnie nawiązuje do drewnianych szop krytych strzechą. W 1565 roku na teren wsi przybyli osadnicy olęderscy, tworząc gminę flamandzką, która z czasem stała się największą gminą wiejską na Żuławach.
Geografia
Stogi położone są w południowo-zachodniej części Żuław Wiślanych, w gminie Malbork, około 8 km na południowy zachód od Malborka. Wieś leży na rozległej równinie ukształtowanej przez deltę Wisły, na obszarze poprzecinanym siecią kanałów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Charakterystyczny dla okolicy jest otwarty krajobraz pól uprawnych oraz nieliczne zadrzewienia, a liczne drogi o niewielkim natężeniu ruchu sprzyjają wycieczkom pieszym i rowerowym.
Dojazd
Pociągiem
Przez Stogi przebiega linia kolejowa nr 9 (Warszawa – Gdańsk). We wsi znajduje się przystanek Stogi Malborskie, obsługiwany przez pociągi regionalne, z którego można dojechać m.in. do Malborka, Tczewa, Gdańska i Elbląga. Ze stacji do centrum wsi jest zaledwie kilka minut spacerem.
Samochodem
Stogi położone są około 8 km na południowy zachód od Malborka. Do miejscowości prowadzą drogi powiatowe z Malborka, Kościeleczek, Tralewa oraz Nowego Stawu, dzięki czemu dojazd samochodem jest najwygodniejszym sposobem dotarcia do wsi.
Autobusem
Do Stogów kursują autobusy prywatnego przewoźnika Latocha Bus na trasie Malbork – Kościeleczki – Stogi – Nowy Staw.
Warto zobaczyć
Cmentarz menonicki - jedna z najcenniejszych nekropolii mennonickich w Polsce i najważniejszy zabytek Stogów. Założony w drugiej połowie XVIII wieku cmentarz zajmuje powierzchnię około 2,6 ha. Zachowały się tu liczne kamienne stele, obramowania grobów oraz cippusy – charakterystyczne nagrobki zwieńczone urnami lub obeliskami. Bogata symbolika nagrobków, obejmująca motywy roślinne i chrześcijańskie, stanowi cenne świadectwo kultury mennonitów, którzy od XVI wieku zamieszkiwali Żuławy. Nekropolia otoczona jest starodrzewem i należy do najlepiej zachowanych obiektów na Szlaku Mennonitów.
Aktywny wypoczynek
Okolice Stogów doskonale nadają się do turystyki pieszej i rowerowej. Płaski teren Żuław Wiślanych, niewielkie natężenie ruchu oraz sieć lokalnych dróg umożliwiają spokojne wycieczki zarówno w kierunku Malborka, jak i Nowego Stawu czy Starej Kościelnicy. Trasy prowadzą przez charakterystyczny krajobraz pól uprawnych, kanałów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych.
Miłośnicy fotografii znajdą tu liczne miejsca do obserwacji krajobrazu Żuław oraz zabytków związanych z osadnictwem mennonickim.
Przez Stogi przebiega Rowerowy Szlak Mennonitów, jeden z najciekawszych szlaków kulturowych na Żuławach Wiślanych. Trasa prowadzi z Gdańska do Elbląga i liczy około 170–173 km. Jej motywem przewodnim jest dziedzictwo mennonitów – dawnych osadników, którzy od XVI wieku zagospodarowywali Żuławy. Na szlaku można zobaczyć cmentarze mennonickie, domy podcieniowe, gotyckie kościoły, zabytkowe urządzenia hydrotechniczne oraz charakterystyczny krajobraz kanałów i wałów przeciwpowodziowych.
Teren jest niemal całkowicie płaski, dzięki czemu trasa nadaje się również dla mniej doświadczonych rowerzystów.
Noclegi
Stary Park Agroturystyka – gospodarstwo agroturystyczne w Stogach oferujące noclegi oraz możliwość wypożyczenia rowerów i rekreacji na terenie obiektu.
Zdrowie
We wsi nie ma przychodni ani apteki. Najbliższa opieka medyczna, apteki oraz całodobowa pomoc medyczna znajdują się w Malborku.
W sezonie letnim warto pamiętać o zabezpieczeniu się przed komarami i kleszczami, które licznie występują na terenach podmokłych i w pobliżu kanałów Żuław.
Gdzie dalej
Malbork – miasto słynące z największego ceglanego zamku na świecie, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Nowy Staw – niewielkie miasto z zabytkowym rynkiem, kościołem św. Mateusza oraz pozostałościami dawnego układu miejskiego.
Stara Kościelnica – wieś z kościołem filialnym pw. św. Wincentego à Paulo, należącym do parafii pw. św. Jerzego.
Kościeleczki – jedna z najstarszych miejscowości na Żuławach, z gotyckim kościołem św. Jana Chrzciciela.
Żelichowo (ok. 15 km) – wieś znana z Żuławskiego Parku Historycznego oraz zabytkowych domów podcieniowych.
Nowy Dwór Gdański (ok. 18 km) – stolica Żuław z Muzeum Żuławskim, prezentującym historię osadnictwa mennonickiego i życie dawnych mieszkańców delty Wisły.
- Województwo pomorskie