Beskid Mały - pasmo górskie w Beskidach Zachodnich, położone na pograniczu województwa śląskiego i województwa małopolskiego. Rozciąga się na ok. 35 km, a jego szerokość wynosi od 10 do 15 km. Najwyższym szczytem jest Czupel (930 m n.p.m.).
Charakterystyka
Jezioro Żywieckie
Pasmo rozciąga się od Kotliny Żywieckiej i Bramy Wilkowickiej na zachodzie po rzekę Skawę na wschodzie. Ze względu na wygląd Beskidu Małego można go podzielić na 2 części: wschodnią (wyższą i mniejszą powierzchniowo) i zachodnią (niższą i większą). Obie oddziela od siebie rzeka Soła, Jezioro Żywieckie i Jezioro Międzybrodzkie.
Najwyższymi szczytami pasma są Czupel, Łamana Skała, Leskowiec i Magurka Wilkowicka. Najmniejsze szczyty leżą w Beskidzie Andrychowskim (północno-wschodniej części Beskidu Małego).
Warto zobaczyć
Kamieniołom w Kozach
W rejonie Beskidu Małego jest wiele zabytków sztuki, architektury i kultury materialnej. Są to dzwonnice loretańskie, stare chałupy, zabytkowe figurki, kapliczki, krzyże i niespotykane gdzie indziej kamienne szałasy. W górach zabytków tych jest niewiele, większość znajduje się w dolinach. Z kościołów najstarszy jest pochodzący z XII wieku kościół św. Stanisława w Starym Bielsku. Zabytkowe drewniane kościoły znajdują się w Mikluszowicach, Łodygowicach. W Suchej Beskidzkiej znajduje się renesansowy Zamek Komorowskich i drewniana, pochodząca z XVIII wieku karczma „Rzym”. W okolicy nie brakuje też ciekawych dworów. Najciekawsze znajdują się w Stryszawie, Zembrzycach, Łodygowicach i Andrychowie. W Beskidzie Małym można uprawiać również sporty zimowe, choć stoków jest stosunkowo mało, w porównaniu z Beskidem Śląskim czy Żywiecczyzną.
Schronisko PTTK na Magurce Wilkowickiej (909 m n.p.m.)
Schronisko PTTK Leskowiec (890 m n.p.m.)
Widok spod Góry ŻarChata Pod Potrójną (883 m n.p.m.)
Chatka Studencka "Rogacz" (828 m n.p.m.)
Chata Gibasówka (810 m n.p.m.)
Schronisko na Chrobaczej Łące (800 m n.p.m.)
Schronisko na Trzonce (ok. 680 m n.p.m.)
Nieistniejące schroniska
Schron turystyczny na Jawornicy
Schronisko na Przełęczy Kocierskiej
Schronisko "Widok na Tatry"
Stacja turystyczna PTTK na Żarze
Ochrona przyrody
Jaskinia Komonieckiego
Na terenie Beskidu Małego znajduje się Park Krajobrazowy Beskidu Małego, obszar Natura 2000 oraz cztery rezerwaty przyrody: Madohora, Szeroka, Zasolnica i Grapa. Projektowane są także następne rezerwaty: na Żurawnicy, Łysinie, Leskowcu i w dolinie potoku Dusica. Istnieje kilka stanowisk dokumentacyjnych: odcinek potoku Rzyczanka, wychodnie czarnych łupków w korycie Wieprzówki i Zamczysko na Łysinie. Jako pomniki przyrody chronione są liczne drzewa i parki. Zagrożeniem dla regionu są zanieczyszczone masy powietrza przynoszone przez zachodnie wiatry z uprzemysłowionego Górnego Śląska.
Klimat
Klimat właściwy strefie górskiej, w dużej mierze zależący od wysokości danego miejsca n.p.m. Tereny położone na wysokości do 700 m n.p.m. mają klimat umiarkowany ciepły o średniej rocznej temperaturze od +4 °C do +6 °C, te położone wyżej – klimat umiarkowany zimny o średniej rocznej temperaturze od +6 °C do +8 °C. Najwyższą (do 2014 r.) temperaturę zanotowano we wrześniu 1965 r. w Porąbce – 37,9 °C. Długość okresu wegetacyjnego waha się od 170 do 220 dni w roku i w dużym stopniu zależy od wysokości: czym wyżej tym krótszy okres wegetacyjny. Zależy także od położenia: na stokach północnych jest krótszy, niż na południowych.
Zapora Porąbka - najstarsza zapora wodna w Polsce
Średnia roczna ilość opadów wynosi 800-1400 mm i jest dużo niższa, niż w sąsiednim Beskidzie Sląskim – wynika to z faktu, że szczyty Beskidu Małego są dużo niższe. Częste jest zjawisko inwersji temperatur (wzrost temperatury powietrza wraz z wysokością). Mgła występuje przez 50-100 dni w roku i częściej nad zbiornikami wodnymi i po północnej stronie pasma. Przewaga wiatrów zachodnich i północno-zachodnich. Od południa dociera czasami ciepły wiatr halny, podczas którego przejrzystość powietrza jest bardzo dobra. Wieje zazwyczaj trzy dni, po czym następuje załamanie pogody i następują opady deszczu.
Zimy w górach są nieco łagodniejsze niż na nizinach, ale pokrywa śnieżna zalega dłużej – od 65 do 140 dni. W wyższych partiach śnieg pojawia się już pod koniec listopada, a topnieje zazwyczaj z początkiem kwietnia. Najbardziej obfite opady śniegu mają miejsce na przełomie lutego i marca. Grubość śniegu rzadko przekracza 50 cm.
