Świdnica

	Świdnica;
	Herb
	Mapa
	Informacje
Państwo	Polska
Region	Województwo dolnośląskie
Powierzchnia	21,76 km²
Wysokość	250 m n.p.m.
Ludność	54 792
Nr kierunkowy	(+48) 74
Kod pocztowy	58-100 i 58-105
	Strona internetowa

Świdnica to miasto liczące 58 000 mieszkańców w województwie dolnośląskim w Polsce. Leży 55 km na południowy zachód od stolicy regionu, Wrocławia. Kościół Pokoju w Świdnicy znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Charakterystyka

Świdnica to jedno z najstarszych i najbardziej znaczących historycznie miast Dolnego Śląska. W średniowieczu była ważnym ośrodkiem handlowym w piastowskim Księstwie Śląskim. Pierwsze wzmianki o prawach miejskich pochodzą z 1243 roku. Już pod koniec XIII wieku Świdnica posiadała własne prawa mennicze i mennicę. Z tego okresu pochodzi również rynek i wczesny prekursor ratusza.

Po podziale Księstwa Wrocławskiego, w latach 1290/91 Świdnica stała się rezydencją niezależnego księstwa filialnego, które w związku z tym nazwano Księstwem Świdnicy. Co więcej, już na początku XIV wieku Świdnica była ośrodkiem browarnictwa. Piwo świdnickie serwowano na przykład w piwnicy ratuszowej i dostarczano je aż do Pragi, Torunia i Budapesztu. Księstwo Świdnickie istniało jednak tylko 77 lat, aż do bezpotomnej śmierci ostatniego księcia, Bolka II, w 1368 roku. Jego siostrzenica, Anna Świdnicka, została królową Czech, królową Rzymian i cesarzową Świętego Cesarstwa Rzymskiego poprzez małżeństwo z Karolem IV.

Księstwo Świdnickie przeszło zatem dziedzicznie do Korony Czeskiej. W tym czasie terytorium było zarządzane przez namiestników. Od 1522 roku w Świdnickiej rozprzestrzeniała się reformacja, a niemal wszystkie kościoły miejskie stały się protestanckie. Wraz z Królestwem Czech, Świdnica należała do austriackiego królestwa Habsburgów od 1526 do 1740 roku. W połowie XVI wieku Świdnica była drugim co do wielkości miastem na Śląsku po Wrocławiu pod względem liczby ludności i znaczenia gospodarczego. Podczas wojny trzydziestoletniej Świdnica została poważnie zniszczona i splądrowana, po czym miasto z trudem się odbudowywało i ostatecznie straciło na znaczeniu. Ponadto, od 1622/24 roku Habsburgowie przeprowadzili przymusową rekatolicyzację, tłumiąc wiarę protestancką.

Pokój westfalski z 1648 roku zezwolił jednak protestantom na Śląsku na budowę niewielkiej liczby miejsc kultu, pod pewnymi warunkami: nie mogły być one wykonane z kamienia, a jedynie z materiałów nietrwałych; nie mogły przypominać prawdziwego kościoła (w szczególności nie mogły mieć wieży); i musiały zostać zbudowane w ciągu jednego roku. W związku z tym trzy tzw. Kościoły Pokoju zostały wzniesione jako konstrukcje szkieletowe z drewna, gliny i słomy, z których jeden stoi w Świdnicy.

Po pierwszej wojnie śląskiej Świdnica – podobnie jak większość Śląska – w 1741 roku znalazła się pod panowaniem pruskim. Następnie większość kościołów w mieście powróciła do protestantyzmu. Fryderyk Wielki ufortyfikował miasto. Podczas wojny siedmioletniej (1756–1763) Świdnica była przedmiotem zaciekłych sporów między Prusami a Austrią i kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk; ostatecznie Prusy zwyciężyły.

Świdnica przeżyła okres ponownego rozkwitu w okresie industrializacji XIX wieku. W 1844 roku miasto uzyskało połączenie kolejowe. W mieście powstały fabryki mebli i zabawek, a także przedsiębiorstwa przemysłu maszynowego, elektrycznego i radiowego. Przyniosło to Świdnicy dobrobyt, który do dziś jest widoczny w licznych wspaniałych kamienicach i prestiżowych budynkach miejskich w stylu Gründerzeit. Fortyfikacje miejskie zostały zburzone w 1867 roku i zastąpione pierścieniem promenad z terenami zielonymi.

Po 1945 roku ludność niemiecka została niemal całkowicie wysiedlona. Część nowych polskich mieszkańców to przesiedleńcy z terenów wschodniej Polski, które zostały zaanektowane przez Związek Radziecki. W czasach socjalizmu na zachodnim krańcu miasta wybudowano duże osiedle z prefabrykatów. W centrum miasta zachował się jednak w dużej mierze historyczny pejzaż miasta, choć stan wielu starszych budynków nie jest najlepszy.

Dojazd

Samolotem

Najbliższym międzynarodowym lotniskiem jest 1 port lotniczy im. Mikołaja Kopernika we Wrocławiu (IATA: WRO), położony około 50 km stąd.

Koleją

Na stacji 2 Świdnica Miasto pociągi regionalne obsługiwane przez Koleje Dolnośląskie (KD) zatrzymują się osiem razy dziennie w każdym kierunku na linii Legnica–Kamieniec Ząbkowicki–Kłodzko. Podróż z Legnicy trwa 1 godzinę i 15 minut, a z Kłodzka około 1,5 godziny. Codziennie kursuje również sześć bezpośrednich połączeń do/z Wrocławia (czas podróży: jedna godzina).

Większą liczbę połączeń oferuje stacja 3 Jaworzyna Śląska, położona 10 km dalej. Leży ona na bardziej ruchliwej linii Wrocław–Wałbrzych–Jelenia Góra i jest obsługiwana również przez pociągi Intercity. Z Jaworzyny Śląskiej, jeśli nie ma pociągu przesiadkowego, można również skorzystać z taksówki lub mikrobusu (oba dostępne przed dworcem) do Świdnicy.

Samochodem

Świdnica leży na dobrze rozwiniętej drodze krajowej nr , łączącej Wrocław z Wałbrzychem.

Autobusem

PKS Świdnica oferuje kilka połączeń dziennie do Wrocławia, Jawora, Legnicy, Strzegomia i Wałbrzycha. Raz w tygodniu kursuje także bezpośrednie połączenie autobusowe z Krakowem i Poznaniem. 4 Dworzec autobusowy znajduje się przy stacji kolejowej.

Komunikacja

W Świdnicy wszystkie atrakcje znajdują się w zasięgu spaceru. W mieście działa również kilka linii autobusowych, a także połączenia autobusowe z okolicznymi miejscowościami. Bilet na przejazd w obrębie miasta kosztuje 2 zł.

Warto zobaczyć

Świdnica była jednym z najważniejszych miast na Śląsku w średniowieczu i na początku okresu nowożytnego, o czym świadczą liczne gotyckie kościoły i barokowe kamienice wokół rynku.

1 Katedra św. Stanisława i św. Wacława, Pl. Jana Pawła II Gotycki kościół parafialny został podniesiony do rangi katedry diecezji świdnickiej w 2004 roku. Został zbudowany w XIV wieku, gdy Świdnica była jeszcze stolicą własnego księstwa. Na szczególną uwagę zasługuje wieża o wysokości 103 metrów, jedna z najwyższych wież kościelnych w Polsce (dopiero niedawno przewyższyły ją wieże kościelne w Szczecinie i Starym Licheniu). Barokowe wnętrze jest również wspaniałe, a w jego wnętrzu znajduje się obraz „Śmierć św. Wacława” barokowego malarza Michaela Willmanna.

2 Kościół Pokoju pw. Świętej TrójcyKościół Pokoju pw. Świętej Trójcy, Plac Pokoju 6 Jeden z dwóch pozostałych kościołów pokoju na Śląsku. Na mocy koncesji (katolickiego) cesarza Ferdynanda III, protestanci na Śląsku otrzymali pozwolenie na budowę trzech świątyń po pokoju westfalskim w 1648 roku. Kościoły te nie miały być jednak z kamienia, lecz jedynie z materiałów nietrwałych (drewna, gliny i słomy). Nie mogły przypominać „prawdziwego” kościoła, musiały znajdować się poza murami miasta i zostać ukończone w ciągu jednego roku. Ponieważ śląscy protestanci byli liczni, a niektórzy z nich dość zamożni, w wyznaczonym czasie, w latach 1656–1657, zbudowano największy w Europie kościół o konstrukcji szkieletowej. Choć wygląd zewnętrzny nie przypomina typowego kościoła chrześcijańskiego, a raczej przestronną stajnię lub bardzo duży dom o konstrukcji szkieletowej, wnętrze jest niezwykle okazałe w stylu barokowym, z ekskluzywnymi lożami dla rodzin szlacheckich, malowanym sklepieniem kolebkowym i dużymi organami. Pierwotnie wieże i dzwony również były zakazane, ale zakaz ten został złagodzony przez Konwencję Altranstädt z 1707 roku, zezwalającą na dobudowanie dzwonnicy. Kościół Pokoju, wraz z kościołem siostrzanym w Jaworze, jest od 2001 roku wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Godziny otwarcia: kwiecień–październik: pon.–sob. 9:00–18:00, niedz. 12:00–18:00; listopad–marzec: pon.–sob. 9:00–15:00, niedz. 12:00–15:00.

3 Kościół Świętego KrzyżaKościół Świętego Krzyża, ul. Westerplatte Kościół parafialny katolicki, należący do zespołu klasztornego Kanoników Regularnych Świętego Krzyża. Rozpoczęty w XIII wieku; odbudowany po wielkim pożarze miasta w 1712 roku; gruntownie przebudowany w latach 1865-1868, obecnie ma neoklasycystyczną fasadę.

4 RatuszRatusz, Rynek 37/ul. Wewnętrzna 2 Zbudowana w latach 1329–1336, pierwotnie w stylu gotyckim. Przeszła gruntowny remont i przebudowę w latach 1717–1720, a następnie zyskała barokowy wygląd. Na Wieżę Ratuszową można wejść. Otwarte: wtorek–niedziela, 10:00–18:00. Cena: wejście na wieżę 2 zł, dzieci 1 zł.

Twierdza Świdnica Twierdza Świdnica została zbudowana w latach 1747–1753, po przyłączeniu Śląska do Prus. Wielokrotnie dowiodła swojej wartości podczas wojny siedmioletniej. Została zburzona w latach 1866–1867 i zastąpiona pierścieniem terenów zielonych. Jednak w niektórych miejscach nadal można dostrzec pozostałości dawnych fortów i murów obronnych.

5 Dom RichthofenaDom Richthofena, ul. Władysława Sikorskiego 19 Poza tablicą pamiątkową nic nie przypomina o „Czerwonym Baronie”, który dorastał tu od dziewiątego roku życia (brak muzeum itp.). Niestety, willa nie jest w szczególnie dobrym stanie zachowania.

6 Ławeczka Marii KunicŁaweczka Marii Kunic, Rynek (przed Muzeum Kupców). Pamięci astronomki Marii Cunitz (1610–1664), która spędziła młodość w Świdnicy. Cunitz biegle władała siedmioma językami, pisała poezję i była utalentowana muzycznie. Jej szczególne zainteresowanie dotyczyło jednak orbit planet, dla których opracowała przełomowe metody obliczeń. Rzeźba z brązu przedstawia astronomkę siedzącą na ławce, trzymającą w jednej ręce swoje najważniejsze dzieło, Urania propitia („obiecująca Urania” – muza astronomii), a w drugiej sferę armilarną (instrument astronomiczny służący do przedstawiania ruchu ciał niebieskich).

7 Muzeum Dawnego KupiectwaMuzeum Dawnego Kupiectwa, Rynek 37 (w Ratuszu). Muzeum Historii Handlu. Sale wystawowe poświęcone dawnemu handlowi kupieckiemu (dawne wagi, kasy fiskalne, szyldy firmowe, opakowania, wyposażenie karczmy, sklepu wielobranżowego i apteki), dawnym miarom i wagom, historii Świdnicy (w późnogotyckiej sali rady miejskiej), a także nauce i oświacie. Otwarte: maj–wrzesień: wt.–pt. 10:00–17:00, sob.–nd. 11:00–17:00; październik–kwiecień: wt.–pt. 10:00–16:00, sob.–nd. 11:00–17:00. Cena: wstęp 6 zł, ulgowy 4 zł, w piątki wstęp wolny.

8 Muzeum Broni i MilitariówMuzeum Broni i Militariów, Witoszów Dolny 7A (3 km na południowy zachód od centrum miasta). Kolekcja broni i militariów, głównie z XIX i XX wieku. Otwarte codziennie w godzinach 10:00–18:00. Cena: bilet wstępu 3 zł, ulgowy 2 zł.

9 Plac Świętej MałgorzatyPlac Świętej Małgorzaty, Witoszów Dolny 7A (3 km na południowy zachód od centrum miasta). Przestronny, parkowy plac. W centrum znajduje się fontanna. Plac jest częściowo zabudowany elegancką XIX-wieczną zabudową mieszkaniową i handlową, a częściowo nowszą zabudową z lat 60. i 70. XX wieku.

Parki

Centrum miasta otacza pas parków i terenów zielonych, które powstały w XIX wieku w miejscu zburzonej twierdzy:

1 Park Centralny (pomiędzy placem Ludowym, ul. Pilgerów Ziemi Świdnickiej i ul. Śląską)
2 Park w. Jana Kasprowicza lub Park Pioneerów (pomiędzy ul. Romualda Traugutta, Sprzymierzeńców i Pioneerów Ziemi Świdnickiej)
3 Park Młodzieżowy (na zachód od dworca kolejowego, na północ od ul. Armii Krajowej)
4 Park przy ul. Generała Sikorskiego (przy ul. Władysława Sikorskiego)
5 Park Ułanów (na północ od Kościoła Pokoju, pomiędzy ul. Łukasińskiego i ul. Parkową)

Aktywny wypoczynek

Turystyka piesza, rowerowa i sporty zimowe w Sudetach

Zakupy

W mieście znajdują się duże supermarkety i małe sklepiki osiedlowe. Centrum handlowe o nazwie 1 Galeria Świdnicka znajduje się ona przy ulicy Westerplatte.

Gastronomia

Barokowa kamienica na rynku (na parterze Restauracja Pepe Rosa)

1 Rynek 43, 58-100 Świdnica (Położona bezpośrednio na Starym Mieście). Tel.: +48 74 856-8419. Położona w samym sercu Starego Miasta, restauracja oferuje oryginalne dania o nietypowych połączeniach smaków i aromatów od 2011 roku. Przyjemny dziedziniec z widokiem na wieżę ratuszową jest szczególnie zachęcający latem. Menu zmienia się regularnie i obejmuje wiele regionalnych specjałów, w tym gulasz z dzika, zupę z karpia oraz strudel z regionalną kaszanką na sałatce. W ciągu tygodnia oferujemy trzydaniowe menu degustacyjne w cenie 43 zł. Oferta: Kuchnia regionalna. Akceptowane formy płatności: Płatności kartą nie są akceptowane.
2 Wieża, Nauczycielska 3, 58-100 Świdnica (5 minut spacerem od Starego Miasta). Tel. kom.: +48 537 857 160, e-mail: biuro@restauracjawieza.pl. Restauracja Wieża to rodzinna restauracja mieszcząca się w starej wieży ciśnień z 1876 roku. Jej kuchnia inspirowana jest kolorami, smakami i atmosferą Neapolu. Otwarte: niedz.-czw. 12:00-22:00, pt.-sob. 12:00-23:00.
3 Karczma Zagłoba;, ul. Wrocławska 46, 58-100 Świdnica. Tel.: +48 74 851 22 36, e-mail: karczma@zagloba.info. Staropolska restauracja w stylu staropolskiej karczmy. Tradycyjna kuchnia polska, specjalnością jest gęś faszerowana grzybami i jałowcem (Korytko Zagłoby, trzy różne rodzaje mięs podawane na jednym talerzu). Otwarte: pon.-niedz. 12:00-22:00.
4 7 Niebo, Plac Pokoju 7 (obok wejścia na teren Kościoła Pokoju). Tel.: +48 534 065 609. Bardzo urocza i przytulna kawiarnia w dawnej portierni (dawniej Baroccafe). Duży wybór kaw i czekoladowych specjałów, domowe ciasta (np. szarlotka), małe specjały slow food od lokalnych producentów, a także wytrawne przekąski i lunche, regionalne piwa, a zimą grzane wino. Latem idylliczny ogródek. Otwarte: codziennie w godzinach 10:00-20:00.

Życie nocne

W mieście są zlokalizowane puby, bez większych lokali dyskotekowych.

Festiwale, imprezy

Weź udział w letnim Festiwalu Bacha w lipcu. Koncerty odbywają się w Kościele Pokoju i innych miejscach w mieście. Więcej informacji znajdziesz na stronach „Harmonogram koncertów” i „Festiwale Bacha”.

Noclegi

1 Hotel Fado, ul. Marii Konopnickiej 6, 58-100 Świdnica. Tel.: +48 74 666 63 70, e-mail: recepcja@hotelfado.pl. Niewielki, rodzinny hotel z 25 pokojami. Restauracja Fado i Wino łączy smaki Półwyspu Iberyjskiego i Dolnego Śląska. Przestrzeń konferencyjna oraz strefa relaksu wellness & spa.
2 Hotel Red Baron, ul. Lwa Tołstoja 2, 58-100 Świdnica. Tel.: +48 74 856 48 00, e-mail: recepcja@redbaronhotel.pl. Czterogwiazdkowy hotel z restauracją w odrestaurowanej willi, położony w pasie zieleni na północny zachód od centrum miasta, 200 metrów od miejsca urodzenia „Czerwonego Barona”, Manfreda von Richthofena. Łącznie 30 pokoi w różnych kategoriach, część konferencyjna.
3 Barokowy Zakątek, Plac Pokoju 6, 58-100 Świdnica. Tel.: +48 734 150 059, e-mail: rooms@kosciolpokoju.pl. Tuż obok Kościoła Pokoju, w jednym z zabytkowych budynków – dawnym gimnazjum ewangelickim z 1708 roku – powstał wyjątkowy pensjonat. Historyczne otoczenie i wystrój nadają mu niepowtarzalny klimat. Sześć komfortowych pokoi gościnnych.
4 Pałac Gruszów (Zamek Birkholz), Gruszów 10, 58-124 Marcinowice. Tel.: +48 601 899-477, e-mail: recepcja@palac-gruszow.pl. Tuż za miastem, w małej wiosce, znajduje się wyjątkowa rezydencja. Ten odrestaurowany dwór z 1830 roku oferuje 12 pokoi gościnnych, niektóre umeblowane antykami i wyposażone w tradycyjne piece kaflowe. To idealne miejsce dla tych, którzy szukają spokojnego odpoczynku od zgiełku i pragną poczuć atmosferę minionych epok.

Bezpieczeństwo

W Świdnicy działa jeden szpital, komenda Policji i Straży Pożarnej oraz Straż Miejska.

Gdzie dalej

Imponujący stary szpital/sanatorium w Mokrzeszowie (9 km na zachód)
Świebodzice – zabytkowe miasto z pozostałościami średniowiecznych fortyfikacji miejskich, wczesnoklasycystycznym ratuszem, kościołem parafialnym pw. św. Mikołaja, odrestaurowanym zabytkowym dworcem kolejowym
Zamek Grodno (Kynsburg) koło Bolkowa, ruiny XIII-wiecznego zamku na wzgórzu (14 km na południowy zachód)
Dzierżoniów – malownicze stare miasto z gotyckim kościołem św. Jerzego, neoklasycystycznym kościołem Mariackim, zabytkowym ratuszem, synagogą i cmentarzem żydowskim
Wałbrzych – Zamek Książ, Palmiarnia, Muzeum Porcelany i Górnictwa
Systemy tuneli projektu „Riese” koło Walimia – podczas II wojny światowej naziści zbudowali te tunele w tym rejonie. W Górach Sowich zbudowano rozległe systemy tuneli, które prawdopodobnie miały służyć jako bezpieczne, alternatywne lokalizacje dla Kwatery Głównej Führera, Naczelnego Dowództwa Armii i Sił Powietrznych, Ministra Spraw Zagranicznych Rzeszy oraz Reichsführera SS. Do ich budowy wykorzystano 20 000 więźniów obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, a 5000 z nich zginęło w trakcie budowy. Szczególnie warte odwiedzenia są tunele Wolfsberg (Włodarz; 23 km na południe od Świdnicy) oraz podziemne miasto Osówka.
Miejsce Pamięci Obozu Koncentracyjnego Gross-Rosen, niedaleko Strzegomia (27 km na północny zachód).
Jawor – drugi z dwóch śląskich Kościołów Pokoju.
Wrocław – stolica Dolnego Śląska, bardzo atrakcyjne miasto o bogatej ofercie kulturalnej.